Eşref Çehel Sütun Bahçesi

Şah Bahçesi, Şah Sarayı ve Behşehr Millet Parkı adlarıyla da bilinen Eşref Çehel Sütun Bahçesi, Mazenderan eyaletinin Behşehr şehrinde yer alan, Safevi dönemine ait en önemli tarihî eserlerden ve İran bahçelerinden biridir. Bahçe, Şehid Haşimi Nejad Caddesi üzerinde bulunur ve I. Şah Abbas Safevi'nin emriyle hicri kamerî 1021 yılında tasarlanıp inşa edilmiştir. Bahçenin Alborz Dağları'nın kuzey eteğinde yer alması ve arazinin doğal eğiminden akıllıca yararlanılması, bu yapı topluluğuna mimari ve doğal manzara açısından özel bir konum kazandırmıştır. Eşref Çehel Sütun Bahçesi 1356 (1977) yılında 1537 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiş olup bugün Behşehr'in en önemli tarihî ve turistik cazibe merkezlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Yaklaşık 550 metre uzunluğa ve 170 metre genişliğe sahip bu tarihî bahçe, Safevi dönemi İran bahçe sanatının değerli bir örneğidir. Bahçenin iki ana caddesi düzenli ve geometrik bir plana göre tasarlanmıştır; kesiştikleri noktada ise yapı topluluğunun belirgin unsurlarından biri sayılan büyük bir havuz bulunur. Bahçenin ana ekseni kuzeye ve Hazar Denizi'ne bakan bir manzaraya sahiptir; su, geçmişte farklı bölümlerinde su kanalları, küçük havuzlar ve minik şelaleler aracılığıyla akardı. Bu yapı topluluğu geçmişte resmî törenlerin, Şah Abbas'ın genel kabullerinin ve saray misafirlerinin ağırlanmasının yapıldığı yerdi ve özel bir siyasi ve yönetsel öneme sahipti. Ayrıca bazı tarihî kaynaklara göre I. Şah Abbas hayatının son günlerini bu sarayda geçirmiştir. Bugün bahçenin tarihî köşkü Behşehr Belediyesi'ne ev sahipliği yapmakta, çevresindeki alan ise Millet Parkı olarak halkın kullanımına açıktır.

Eşref Çehel Sütun Bahçesi'ne ulaşım çok kolaydır; yapı topluluğu Behşehr şehir merkezinde, Şehid Haşimi Nejad Caddesi üzerinde yer alır. Ziyaretçiler bu tarihî cazibe merkezine özel araçlarıyla ya da şehir içi toplu taşıma araçlarıyla rahatlıkla ulaşabilir. Ilıman havası, bahçenin yeşilliği ve çevredeki dağların güzel manzarası nedeniyle ilkbahar ve sonbaharın başı, bu yapı topluluğunu ziyaret etmek için en uygun zamanlar sayılır. Bahçede dolaşırken doğa turizmi ve sorumlu turizm ilkelerine uymak; çevrenin temizliğini korumak, ağaçlara ve yeşil alanlara zarar vermekten kaçınmak ve yapı topluluğunun tarihî bölümlerine saygı göstermek, bu değerli Safevi mirasının korunmasında önemli rol oynayacaktır.