Mir Bahaeddin Köprüsü

Mir Bahaeddin Köprüsü, Zencan şehrinin en önemli tarihî eserlerinden biridir ve Zencanrud Nehri üzerinde, Zencan-Bicar yolunun başlangıcında yer alır. Bu değerli köprü, Kaçar döneminde, Nasırüddin Şah'ın hükümdarlığı sırasında, şehrin hayırseverlerinden ve ünlü ileri gelenlerinden Hacı Mir Bahaeddin Zencani'nin gayretiyle inşa edilmiştir ve günümüzde Zencan'ın tarihî mimarisinin simgelerinden biri olarak kabul edilir. Eski Köprü ve Ejdehatu Köprüsü adlarıyla da bilinen bu eser, 18 Mehr 1356 tarihinde 1484 numarayla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Köprünün Zencanrud kıyısında ve Zencan'ı güney bölgelere bağlayan tarihî yol üzerinde yer alması, bu yapıya mimari önemine ek olarak tarihî ve ulaşım açısından da özel bir konum kazandırmıştır.

Mir Bahaeddin Köprüsü yaklaşık 100 metre uzunluğunda ve yaklaşık 6,7 metre genişliğindedir. Tuğladan inşa edilmiş olup İran'ın kuzeybatısındaki Kaçar dönemi köprü yapımının en dikkat çekici örneklerinden biri sayılır. Köprünün sivri kemerli üç ana gözü vardır ve orta göz diğer ikisinden daha büyük tasarlanmıştır. En büyük kemerin iç cephesinde, Kûfî Maklî hattıyla yazılmış güzel bir kitabe görülür; köprünün inşa tarihi ve «Ya Ali» ifadesi bu kitabede simetrik biçimde yer alır. Köprünün ayakları yontulmuş taşlardan ve kireç harcıyla yapılmıştır; mimarlar yapıya binen yükü azaltmak için gözlerin yanlarındaki boşlukları içi boş olarak tasarlamışlardır. Ayaklar üzerindeki iki katlı bölmeler, yapının ağırlığını hafifletmenin yanı sıra taşkın sularının geçmesine de olanak sağlıyordu. Bu özellikler, Kaçar döneminde köprüyü yapan ustaların dikkate değer mühendislik bilgisini gösterir.

Mir Bahaeddin Köprüsü, Zencan şehrinin güney kesiminde, Zencançay Parkı'nın yakınında yer alır ve Zencan-Bicar yolu ile Hayyam çevre yolu üzerinden kolayca ulaşılabilir. Ziyaretçiler bu tarihî yapıyı izlemenin yanı sıra nehrin çevresindeki yeşil alanın ve çevredeki manzaraların da tadını çıkarabilir. Köprüyü ziyaret etmek için en uygun zaman, Zencanrud'un su akışının ve bölgenin hava koşullarının en elverişli olduğu ilkbahar ile sonbahar başıdır. Köprü çevresinin temiz tutulması, yapının tarihî bölümlerine zarar verilmemesi ve sorumlu turizm ilkelerine uyulması, bu değerli mirasın gelecek nesillere ulaşmasında önemli rol oynar.