Şems-i Tebrizi Minaresi

Şems-i Tebrizi Minaresi, Batı Azerbaycan Eyaleti'ndeki Hoy şehrinin en önemli tarihî ve manevi eserlerinden biridir. Hicri yedinci yüzyılın ünlü arifi Şems-i Tebrizi'ye atfedilen türbenin avlusunda yer alır. Geçmişi hicri kameri altıncı yüzyıla uzanan bu minare, 14 Bahmen 1352 tarihinde 966 kayıt numarasıyla İran Ulusal Eserler Listesi'ne kaydedilmiştir. Bugün eser, Şems-i Tebrizi Mahallesi'nin kentsel dokusu ve yeni binaları arasında kalmış olsa da Hoy'un en önemli tarihî ve kültürel simgelerinden biri olmayı sürdürmektedir. Şems Türbesi ve bu minare; İslam tasavvufuna, İran tarihine ile Şems ve Mevlana'nın etkili kişiliğine ilgi duyanlar için özel bir manevi ve kültürel değer taşır.

Şems-i Tebrizi Minaresi'nin en dikkat çekici özelliği, yabani koçların boynuzları ve kafataslarıyla yapılmış eşsiz süslemesidir; İran mimarisinde buna benzer başka bir örnek yoktur. Tarihî rivayetlere göre bu boynuzlar, Şah İsmail Safevi'nin gücünü ve avcılıktaki becerisini göstermek için onun emriyle minarenin gövdesine yerleştirilmiştir. Silindir biçimli bu kule yaklaşık 15 ila 17 metre yüksekliğinde ve 3,4 metre çapındadır. Geçmişte üç minareden oluşan bir yapı topluluğunun parçasıydı; bunlardan yalnızca biri günümüze ulaşmıştır. Yapının mimarisi Selçuklu üslubundan esinlenerek inşa edilmiş olup içinde minarenin üst bölümüne çıkan sarmal bir merdiven bulunur. Mimari değerinin yanı sıra bu külliye her yıl Şems-i Tebrizi hayranlarına ve Uluslararası Şems Kongresi katılımcılarına ev sahipliği yapar; sakin ortamı da İran tarihini, tasavvufunu ve edebiyatını tanımak için güzel bir fırsat sunar.

Şems-i Tebrizi Minaresi'ni ziyaret etmek için Hoy şehrindeki Şems-i Tebrizi Bulvarı'na ve İmamzade Seyyid Behlül Mahallesi'ne gitmeniz yeterlidir. Külliye şehir merkezine yalnızca yaklaşık üç kilometre uzaklıktadır ve özel araç ya da taksiyle ulaşım çok kolaydır. Ziyaret ücretsizdir ve avluya günün 24 saati girmek mümkündür; yine de mimari ayrıntıları daha iyi görmek ve fotoğraf çekmek için gündüz saatleri daha uygundur. Seyahat için en iyi zaman ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir; özellikle Şems-i Tebrizi'yi anma törenlerinin yapıldığı Mehr ayının başı idealdir. Ziyaret sırasında bu değerli eserin gelecek nesillere de ulaşabilmesi için tarihî süslemelere dokunmaktan veya zarar vermekten, yapının üzerine hatıra yazısı yazmaktan ve avluya çöp bırakmaktan kaçının.