Famasb Köyü

Yerel lehçede «Pamas» olarak adlandırılan Famasb Köyü, Hemedan ilinin Nihavend ilçesine bağlı köylerden biridir. Nihavend şehrinin yaklaşık 22 kilometre güneydoğusunda, Zagros Dağları'nın Geren Dağı yüksekliklerinin kuzey eteklerinde yer alır. Dağlık bir konuma sahip olan köyün iklimi hoştur; kışları nispeten soğuk, yazları ise serin ve ılımandır. Famasb coğrafi olarak kuzeyde Nihavend ve Melayir bölgeleri, doğuda Burucird, batıda Lorestan'ın Nurabad ilçesi ve güneyde Lorestan eyaletiyle çevrilidir. Köyün geçmişte yaklaşık 7 kilometrekarelik bir alanı vardı; halkı birkaç Lor aşiretinden oluşur ve Lori dilini konuşur. Famasb'ın nüfusu 1385 (Hicri Şemsi) yılı nüfus sayımında 1081 kişi olarak açıklanmıştır ve nüfusun bir kısmı geçtiğimiz yıllarda büyük ve küçük şehirlere göç etmiştir.

Famasb, dağ doğasının yanı sıra kadim bir geçmişe sahiptir ve adı hakkında çeşitli tarihî ve dilsel rivayetler vardır. «Famasb» adı yerel kaynaklarda Camasb adıyla ilişkilendirilmiş, zamanla bugünkü biçimini almıştır; Famast ve Gamasb gibi adlar da geçmişteki kaynaklarda ve idari bölünmelerde bu bölge için kullanılmıştır. Pınarlar, yemyeşil ve el değmemiş vadiler, dağlar ve köyün bahçeleri Famasb'ın en önemli doğal güzellikleridir; üzüm, ceviz, badem, şeftali ve kayısı bahçeleri ile çeşitli tahıl ve baklagil ekimi, köyün tarımsal potansiyelinin bir bölümünü oluşturur. Bal ve tereyağı, sadeyağ gibi süt ürünleri de köyün yerel ürünleri arasında sayılır. Serab-ı Famasb (Famasb Kaynağı), köyün en önemli pınarlarından biridir; geçmişte içme suyu ve tarlaların sulanması için kullanılırdı, günümüzde ise daha çok tarımda kullanılmaktadır. Bu cazibe noktalarının yanı sıra yerel dilde «şapka» anlamına gelen yüksek «Kulu» tepesi, köyün mesire alanlarından biri olarak bilinir ve yamaç paraşütü ile sabit yükseklikten paraşütle atlama etkinlikleri için kullanılır. Famasb'ın beton ve rezervuarlı barajı ise mevsimlik selleri ve pınar sularını toplamak amacıyla inşa edilmiştir.

Famasb'a ulaşmak için Nihavend–Burucird yolundan köye giden asfalt yola girilebilir. Bölgenin iklimi göz önüne alındığında, ilkbahar ve yaz mevsimleri, özellikle Geren eteklerinin yemyeşil olduğu dönemler, doğal manzaraları, bahçeleri, pınarları ve çevredeki vadileri görmek için daha uygundur; sonbaharın başı da doğanın ve bahçelerin renk değiştirmesini izlemek için uygun olabilir. Serab, vadiler ve dağlık bölgeleri ziyaret ederken araçların bitki örtüsüne ve doğal yollara girmesinden, bitkilere zarar verilmesinden, çöp bırakılmasından ve su kaynaklarının kirletilmesinden kaçınılmalı, ortamın huzurunu korumak için yerel hayvanlardan ve yaban hayatından uygun bir mesafe bırakılmalıdır. Famasb ziyareti; doğa turizmini, köy yaşamını tanımayı, bölgenin bahçelerini görmeyi ve bu yöredeki Lor halkının kültür ve geleneklerini öğrenmeyi bir arada sunabilir.