گورستان هفتاد ملا یکی از خاص‌ترین جاذبه‌های تاریخی ایران است که در استان سیستان و بلوچستان، شهرستان میرجاوه و در نزدیکی روستای روپس قرار دارد. این گورستان که در دل یک کوه کم‌ارتفاع از جنس ماسه‌سنگ شکل گرفته، به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود و در سال 1380 با شماره 3826 به ثبت رسیده است. قدمت این اثر به حدود 800 تا 1000 سال پیش و دوره پس از اسلام بازمی‌گردد. قرارگیری این گورستان در میان صخره‌ها و فضای کوهستانی، در کنار افسانه‌ها و روایت‌های محلی، آن را به یکی از مرموزترین جاذبه‌های گردشگری این منطقه تبدیل کرده است. موقعیت جغرافیایی خاص و نزدیکی به مرزهای شرقی کشور نیز باعث شده میرجاوه علاوه بر اهمیت مرزی، از نظر گردشگری نیز مورد توجه قرار گیرد.

ساختار این گورستان بسیار منحصربه‌فرد است؛ به‌طوری‌که قبور در دل یک حفره یا غار دست‌کند ایجاد شده‌اند و به‌شکل مستطیلی با استفاده از خشت خام شکل گرفته‌اند. این قبور به‌صورت پلکانی در کنار یکدیگر قرار دارند و بر روی هرکدام سوراخ‌هایی تعبیه شده تا جریان هوا در آن‌ها برقرار باشد. گفته می‌شود معماری این قبور از الگوی مقبره‌های باستانی الهام گرفته و به همین دلیل ظاهری متفاوت نسبت به سایر گورستان‌ها دارد. قرارگیری این مجموعه در سایه صخره‌ها باعث شده تا در طول قرن‌ها از عوامل طبیعی مانند باران، باد و نور شدید خورشید در امان بماند. درباره کاربری و پیشینه دقیق این گورستان اطلاعات قطعی در دست نیست، اما روایت‌هایی مانند دفن موبدان زرتشتی یا تدفین افراد برای در امان ماندن از سیلاب‌ها در این مکان مطرح شده است که بر جذابیت رازآلود آن افزوده‌اند.

برای دسترسی به گورستان هفتاد ملا، ابتدا باید به میرجاوه و سپس به مسیرهای منتهی به روستاهای تمین، جش و روپس حرکت کنید. بخش‌هایی از مسیر خاکی بوده و نیاز به دقت در رانندگی دارد، اما مسیر جایگزین آسفالته نیز وجود دارد که دسترسی را آسان‌تر می‌کند. بهترین زمان بازدید از این منطقه فصل‌های پاییز و زمستان است، زیرا شرایط آب‌وهوایی معتدل‌تر بوده و بازدید راحت‌تر انجام می‌شود. با توجه به ماهیت تاریخی و فرهنگی این مکان، رعایت اصول طبیعت‌گردی مسئولانه بسیار ضروری است؛ از جمله احترام به باورهای محلی، خودداری از آسیب به قبور و حفظ پاکیزگی محیط، تا این اثر ارزشمند همچنان سالم باقی بماند.