کاروانسرای خواجه نظر یکی از بناهای تاریخی ارزشمند شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی است که در حدود 6 کیلومتری غرب شهر جلفا و در ساحل جنوبی رودخانه ارس قرار دارد. این کاروانسرای تاریخی از بناهای دوره صفوی به شمار می‌رود و در روزگار شاه عباس صفوی به دست خواجه نظر، بازرگان ارمنی و از افراد مورد اعتماد دربار صفوی، برای استراحت و اقامت کاروانیان ساخته شد. قرار گرفتن بنا در مسیرهای تجاری منطقه و در نزدیکی رود ارس، پل ضیاءالملک و مسیرهای منتهی به جاذبه‌های تاریخی جلفا، اهمیت آن را در گذشته و امروز دوچندان کرده است. کاروانسرای خواجه نظر در 17 اسفند 1381 با شماره 7744 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه به عنوان یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شاخص شمال غرب ایران شناخته می‌شود. همچنین این بنا در سال 1402 به همراه مجموعه‌ای از کاروانسراهای تاریخی ایران در پرونده «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

کاروانسرای خواجه نظر از نظر معماری نیز ویژگی‌های قابل توجهی دارد و برخلاف بسیاری از کاروانسراهای دوره صفوی که با الگوهای مدور، چندضلعی، دوایوانی یا چهارایوانی ساخته شده‌اند، دارای پلان مستطیل‌شکل و حیاط مرکزی است و سه ایوان در سه ضلع حیاط آن قرار گرفته‌اند. بنا با استفاده از سنگ تراش و آجر ساخته شده و پوشش‌های گنبدی‌شکل با طاق‌های جناقی از عناصر شاخص معماری آن به شمار می‌روند. راهروهای داخلی امکان دسترسی به اتاق‌های کاروانسرا را فراهم می‌کنند و طول بنا تقریباً دو برابر عرض آن است. این کاروانسرا در گذشته بخشی از زیرساخت مسیرهای تجاری منطقه و محل توقف کاروان‌هایی بوده که در مسیرهای مرتبط با جاده ابریشم رفت‌وآمد می‌کردند. در دوره معاصر نیز بخش‌هایی از بنا مرمت و احیا شده و در محدوده آن موزه زنده سفال و سرامیک و فروشگاه صنایع دستی ایجاد شده است. چشم‌انداز رود ارس در پشت بنا، کوه‌های سرخ‌رنگ اطراف و نزدیکی به پل ضیاءالملک، جلوه تاریخی کاروانسرا را با طبیعت و چشم‌اندازهای منطقه جلفا ترکیب کرده و بازدید از آن را به تجربه‌ای متفاوت از یک بنای تاریخی تبدیل می‌کند.

برای دسترسی به کاروانسرای خواجه نظر باید از شهر جلفا در مسیر جاده منتهی به کلیسای سنت استپانوس حرکت کرد؛ در طول مسیر، پل ضیاءالملک و پارک کوهستان قرار دارند و پس از عبور از محدوده پل، با رسیدن به پارک درنا و ادامه مسیر، کاروانسرا در حاشیه رود ارس قابل مشاهده است. بهترین زمان بازدید از این جاذبه، فصل بهار، به‌ویژه فروردین و اردیبهشت، و همچنین پاییز است؛ در این زمان آب‌وهوا و چشم‌اندازهای طبیعی اطراف رود ارس برای گشت‌وگذار مناسب‌تر هستند. تابستان‌های منطقه معمولاً گرم و خشک و زمستان‌ها سرد و گاه برفی است. هنگام بازدید، حفظ سنگ‌فرش‌ها و بخش‌های تاریخی بنا، خودداری از آسیب‌زدن به دیوارها و عناصر معماری، باقی نگذاشتن زباله و رعایت حریم رودخانه ارس و پوشش گیاهی اطراف از اصول مهم طبیعت‌گردی و گردشگری مسئولانه محسوب می‌شود.