کاروانسرای بلاد شاپور دهدشت
یادگار باشکوه دوران صفوی در بافت تاریخی دهدشت در دستهبندی جاذبهکاروانسرای بلاد شاپور یکی از بناهای تاریخی ارزشمند شهر دهدشت، مرکز شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد است که در ضلع غربی بافت تاریخی این شهر و در مجاورت حمام کهیار، امامزاده ابراهیم و امامزاده جابر قرار دارد. این کاروانسرا از آثار برجایمانده از دوران صفوی به شمار میرود؛ دورهای که ساخت کاروانسراها و توسعه معماری مرتبط با مسیرهای تجاری در ایران رونق فراوان داشت. بلاد شاپور نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط با مسیرهای میان بنادر جنوبی و اصفهان، از مراکز مهم سکونت و تجارت در دورههای مختلف تاریخی بوده است. وجود راههای سنگفرششده، پلها، بازار، بناهای مذهبی و کاروانسرا در این بافت تاریخی نشاندهنده جایگاه مهم دهدشت در شبکه ارتباطی و تجاری گذشته است. کاروانسرای دهدشت در تاریخ 25 اسفند 1379 با شماره 3551 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال 1402 نیز در قالب پرونده «کاروانسراهای ایرانی» به همراه 53 کاروانسرای تاریخی دیگر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.
کاروانسرای بلاد شاپور با مساحتی حدود 1600 مترمربع، از نوع کاروانسراهای حیاطدار است و حیاط مرکزی آن در میان حجرهها و ایوانهای پیرامونی قرار گرفته است. این بنا دارای 37 حجره و 30 ایوان در اطراف حیاط بوده و چهار ایوان بزرگ و متقارن نیز در چهار گوشه آن قرار داشتهاند که هرکدام به چند حجره راه پیدا میکنند. حجرهها با طاقهای جناغی پوشیده شده و در مقابل آنها ایوانهای کوچک قرار داشته است؛ درون ایوانها نیز طاقچه و دودکشهایی برای استفاده مسافران تعبیه شده بود. کف حیاط با سنگهای لاشهای سنگفرش شده و چاهی برای تأمین آب مورد نیاز کاروانیان در آن وجود داشته است. مصالحی مانند سنگ، آجر و ملات در ساخت بنا به کار رفته و بازار و میدان بزرگ در ضلع غربی و اصطبل در ضلع شرقی، از عناصر وابسته به این مجموعه بودهاند. کاروانسرا در گذشته محل استراحت و بیتوته بازرگانان بوده و اهمیت آن با نقش تجاری بلاد شاپور در مسیرهای ارتباطی جنوب ایران پیوند داشته است. این بنا پس از آنکه در جریان آزادسازی بافت تاریخی در سال 1369 در زیر آوار و در عمق حدود دو متری شناسایی شد، مورد خاکبرداری و آواربرداری قرار گرفت و بخشهایی از آن در سالهای مختلف مرمت شد.
کاروانسرای بلاد شاپور در بافت تاریخی دهدشت و در خیابان ابوذر غفاری، مجاور حمام کهیار قرار دارد و به دلیل قرارگیری در حاشیه شهر، دسترسی به آن با خودرو شخصی و وسایل حملونقل عمومی امکانپذیر است. بازدید از این بنای تاریخی رایگان است و برای مشاهده کامل آن حدود یک تا یکونیم ساعت زمان در نظر گرفته میشود؛ همچنین میتوان در جریان بازدید، از دیگر آثار تاریخی پیرامون کاروانسرا نیز دیدن کرد. با توجه به گرمسیر بودن ناحیه دهدشت، فصلهای خنک سال زمان مناسبتری برای سفر و بازدید از این مجموعه تاریخی هستند. هنگام بازدید بهتر است از لمس یا آسیبزدن به بخشهای تاریخی بنا، جابهجا کردن سنگها و مصالح، نوشتن یادگاری بر دیوارها و ایجاد زباله خودداری شود تا ساختار باقیمانده کاروانسرا و بافت تاریخی پیرامون آن برای گردشگران آینده حفظ شود.
متاسفانه هیچ نظری ثبت نشده است.