آرامگاه عطار نیشابوری

آرامگاه عطار نیشابوری از بناهای تاریخی و فرهنگی شهر نیشابور در استان خراسان رضوی است که در انتهای غربی خیابان عرفان، در محدوده بلوار شادیاخ قرار دارد. این بنا در دوره تیموری و به فرمان امیر علیشیر نوایی بر روی مزار عطار نیشابوری ساخته شد و در دوره پهلوی دوم به‌طور کامل مرمت و در دهه ۱۳۷۰ نیز مرمت مختصری شد. آرامگاه عطار در تاریخ ۱۸ آذر ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۷۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی و ادبی نیشابور به شمار می‌رود. آرامگاه کمال‌الملک نیز در همین محوطه قرار دارد و حضور این دو آرامگاه در کنار یکدیگر، اهمیت فرهنگی و هنری مجموعه را بیشتر کرده است.

بنای کنونی آرامگاه دارای پلان هشت‌ضلعی، گنبدی کاشی‌کاری‌شده و چهار ورودی است و در نمای بیرونی آن چهار غرفه کاشی‌کاری‌شده دیده می‌شود. در مرکز بقعه، سنگ مزار عطار و ستونی هشت‌ضلعی به ارتفاع ۳ متر قرار دارد. در ساخت بنا از آجر، کاشی، سنگ، گچ و چوب استفاده شده و کف داخلی آن با سنگ مرمر پوشیده شده است. گنبد آرامگاه با نقوش هندسی، گل‌وبوته و کتیبه‌های کوفی و معلقی در رنگ‌های سبز، زرد، لاجوردی و سفید تزئین شده و سنگ مزار سیاه‌رنگ عطار نیز با اشعاری به خط ثلث آراسته شده است. فضای سبز و باغ پیرامون آرامگاه، در کنار ارزش معماری بنا، محیطی مناسب برای آشنایی با عطار و آثار ادبی او فراهم کرده و بازدیدکنندگان می‌توانند در محوطه باغ به گشت‌وگذار و مطالعه اشعار او بپردازند.

برای دسترسی به آرامگاه عطار، پس از ورود به نیشابور می‌توان از مسیر خیابان عرفان به سمت انتهای غربی آن حرکت کرد؛ این آرامگاه در مسیر جاده نیشابور به مشهد قرار دارد و از مسیر آرامگاه خیام نیز می‌توان به آن رسید. تاکسی شهری و خودروهای دربست از گزینه‌های دسترسی به این مجموعه هستند. فصل‌های بهار و تابستان به دلیل شرایط مناسب‌تر آب‌وهوایی، زمان مناسبی برای بازدید محسوب می‌شوند و ۲۵ فروردین، هم‌زمان با روز بزرگداشت عطار، معمولاً برنامه‌های ویژه‌ای در مجموعه برگزار می‌شود. هنگام بازدید بهتر است در محوطه باغ و اطراف بنا از ریختن زباله، آسیب‌زدن به پوشش گیاهی و بنا و نوشتن یادگاری خودداری شود تا ارزش تاریخی و محیطی این مجموعه حفظ شود.