Tenge Solek

Tenge Solek, bir diğer adıyla «Teng-i Sorvak», Kohgiluye ve Boyerahmed Eyaleti'nin en önemli tarihî ve doğal alanlarından biridir. Behmei ilçesinde, Likak kentinin yakınında yer alan bu boğaz, Behbehan'ın yaklaşık 45 kilometre batısındadır. Yaklaşık 800 hektarlık bir alana yayılan Tenge Solek, Zagros Dağları'nın kalbinde konumlanır ve eyaletin en geniş tarihî alanlarından biri olarak bilinir. İran Ulusal Eserler Listesi'nde kayıtlı olan bu bölge, antik kalıntılar ile yemyeşil doğanın eşsiz birleşimi sayesinde tarih ve doğa gezisi meraklıları için cazip bir destinasyondur. «Teng» sözcüğü, dağda sellerin geçişiyle oluşmuş büyük doğal yarığı ifade eder; «Solek» adı ise görünüşe göre bu bölgede yetişen uzun boylu, yaşlı servi ağaçlarından gelir. Yerel halk servi ağacına «sol» dediği için bu yer Teng-i Solek adıyla ünlenmiştir. Bu boğaz, Hatem sıradağlarındaki en önemli ve en geniş vadilerden biri sayılır ve batı ucunda, daha önemli bir boğaz olan Teng-i Mağer'e bağlanır.

Tenge Solek'in kalbinde, Elimaylar ve Part (Eşkani) dönemlerine ait, yüksek kayalıklara oyulmuş bir kaya kabartması topluluğu bulunur. Bu kabartmalar insan, hayvan ve mızrak, kılıç, yay ve bayrak gibi çeşitli silah figürlerinden oluşur ve o dönemin sanatsal ve kültürel özelliklerini çok güzel yansıtır. Topluluğun önemli kabartmalarından biri, tahtta oturan bir Elimay prensini ve etrafında ayakta duran çeşitli kişileri gösterir. İlk kez hicrî kameri 1275 yılında Rus gezgin Baron de Bode tarafından tespit edilen bu eserler, güney İran'daki az sayıdaki Elimaylar dönemi yadigârından biri olarak kabul edilir. Ayrıca bölgede 14 ostodan (kemik kutusu) ve iki kilometrelik taş döşeli bir yol bulunur; bunlar bu yerin tarihî ve kültürel önemini gösterir.

Tenge Solek'e ulaşmak için Likak kentinden Abdoli köyü yönüne gidilir; yaklaşık 5 kilometrelik toprak yolun ardından boğazın girişine varılır. Bölgeyi ziyaret için en iyi mevsim, boğazın çevresindeki doğanın güzelliğinin zirvede olduğu bahardır. Bu mevsimde meşe ve ardıç ağaçları, berrak pınarlar ile ters lale ve kekik gibi yabani çiçekler bölgeye ayrı bir görünüm kazandırır. Ziyaretçiler, bu değerli mirasın gelecek nesillere ulaşması için sorumlu doğa turizmi ilkelerine uymalı, tarihî eserlere ve bölgenin çevresine zarar vermekten kaçınmalıdır.