Tuğrul Kulesi

Tahran'ın Şahr-e Rey ilçesinde yer alan ve 10 yüzyıldan fazla geçmişe sahip antik bir yadigâr olan Tuğrul Kulesi, Selçuklu döneminden günümüze ulaşan en önemli eserlerden biridir. Tuğbe-i İbn Babeveyh Türbesi'nin doğusunda bulunan bu tuğla ve prizma biçimli kule, yaklaşık 20 metre yüksekliği, içeride yaklaşık 11 metre, dışarıda ise 16 metre çapıyla sağlam ve etkileyici bir görünüme sahiptir. Gövdenin 24 kenarlı tasarımı, görsel güzelliğinin yanı sıra yapının depremlere karşı dayanıklılığında da önemli bir rol oynamıştır ve Selçuklu mimarlarının mühendislik ilkelerini ne kadar derinlemesine kavradığının bir örneği sayılır.

Kulenin tarih boyunca üstlendiği çeşitli işlevler, çekiciliğini daha da artırmıştır. Bazı araştırmacılar burayı Selçuklu hükümdarı Tuğrul Bey'in türbesi olarak kabul ederken, diğer rivayetler Timur'un torunu Halil Sultan'ın veya hicri 3. yüzyıl âriflerinden İbrahim Havvas'ın burada defnedildiğinden söz eder. Tuğrul Kulesi aynı zamanda bilimsel ve pratik bir işleve de sahipti; kulenin dış cephesinde sivri açılı 24 payanda bulunur ve bunlar öyle tasarlanmıştır ki gün doğarken güneş ışığı sırayla bunların üzerine düşer ve kule doğal bir güneş saati gibi işlev görür. Geceleri ise kulenin tepesinde ateş yakılarak İpek Yolu'ndaki kervanların ve yolcuların yolu aydınlatılırdı.

Bu tarihi esere gitmek için Tahran Metrosu'nun 1. hattını kullanıp Şahr-e Rey veya Civanmerd-e Kassab istasyonunda inebilir, ardından taksi ya da otobüsle İbn Babeveyh Caddesi yönüne gidebilirsiniz. Kule, İbn Babeveyh Türbesi'nin doğu kapısının karşısında yer alır ve kuzey ile güney olmak üzere iki girişi vardır. Ziyaret saatleri yılın ilk yarısında 18.00'e, ikinci yarısında 16.00'ya kadardır. Ziyaret için en uygun zaman, bahar ve sonbahar mevsimlerinde sabah veya ikindi saatleridir; böylece hem aşırı sıcaktan kaçınılır hem de ortamın huzurundan keyif almak mümkün olur. Sessizliği korumak, temizliğe özen göstermek ve bu alanın tarihî dokusuna saygı göstermek, değerli bir kültürel ziyaretin parçasıdır.