مسجد جامع زنجان که با نام‌های مسجد سید، مسجد جامع سید و مسجد سلطانی نیز شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین بناهای مذهبی و تاریخی استان زنجان است که در بخش جنوبی سبزه‌میدان و در قلب بافت تاریخی شهر زنجان قرار دارد. این مجموعه ارزشمند در سال 1242 هجری قمری به دستور عبدالله میرزا دارا، فرزند فتحعلی‌شاه قاجار، ساخته شد و امروزه به‌عنوان بزرگ‌ترین مسجد تاریخی شهر شناخته می‌شود. مسجد جامع زنجان علاوه بر کاربری مذهبی، مرکز مهمی برای آموزش علوم دینی بوده و به همین دلیل در کنار مسجد، مدرسه علمیه نیز احداث شده است. این اثر تاریخی در 10 اردیبهشت 1342 با شماره 1056 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری دوره قاجار در شمال‌غرب کشور شناخته می‌شود.

از نظر معماری، مسجد جامع زنجان یکی از نمونه‌های شاخص مساجد چهارایوانی دوره قاجار به شمار می‌رود. صحن مسجد به شکل مستطیل و با ابعاد تقریبی 48 در 36 متر طراحی شده و در چهار ضلع آن ایوان‌های قرینه‌ای قرار گرفته‌اند که هویت بصری بنا را شکل می‌دهند. در اطراف صحن، حجره‌هایی برای طلاب علوم دینی ساخته شده که شامل 16 حجره در ایوان‌های شرقی و غربی و 6 حجره در بخش شمالی است. در گذشته، حوضی در مرکز صحن قرار داشت که پیرامون آن با باغچه‌های سرسبز احاطه شده بود، اما بعدها از میان رفت. تزیینات زیبای کاشی‌کاری هفت‌رنگ، کاشی معقلی، خطوط بنایی و نقوش گیاهی که عمدتاً با رنگ‌های زرد و سیاه اجرا شده‌اند، جلوه‌ای چشم‌نواز به ایوان‌ها بخشیده‌اند. شبستان اصلی مسجد در پشت ایوان جنوبی قرار دارد و با گنبدی عظیم و دو جداره پوشیده شده است که بر روی جرزهای قطور استوار شده و با کاشی‌های فیروزه‌ای جلوه‌ای چشمگیر یافته است. کتیبه‌ای از سوره مبارکه دهر با خط ثلث بر روی گنبد نقش بسته که بر ارزش هنری آن افزوده است. همچنین کتابخانه حسینی در طبقه فوقانی بنا قرار دارد که نشان‌دهنده کارکرد آموزشی و فرهنگی مجموعه است. وجود شبستان گنبددار، حجره‌های تاریخی، کتابخانه حسینی و مجاورت با بازار سنتی زنجان، این مجموعه را به یکی از ارزشمندترین جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی شهر تبدیل کرده است.

دسترسی به مسجد جامع زنجان بسیار آسان است و این بنا در خیابان امام خمینی، مجاورت سبزه‌میدان و بازار قیصریه قرار دارد. گردشگران می‌توانند از طریق پیاده‌راه سبزه‌میدان یا ورودی متصل به بازار تاریخی زنجان وارد مجموعه شوند. بهترین زمان بازدید از مسجد، فصل‌های بهار و پاییز است که آب‌وهوای شهر برای گشت‌وگذار در بافت تاریخی زنجان مناسب‌تر است. هنگام بازدید از این بنای مذهبی و تاریخی، رعایت شئونات فرهنگی، حفظ آرامش محیط، خودداری از آسیب رساندن به تزیینات و کاشی‌کاری‌های ارزشمند و پرهیز از رهاسازی زباله، از مهم‌ترین اصول گردشگری مسئولانه به شمار می‌رود.