کاروانسرای نیستانک یکی از بناهای تاریخی ارزشمند دوره قاجار است که در روستای نیستانک، از توابع بخش انارک شهرستان نائین در استان اصفهان و در مسیر جاده اردستان به نائین قرار دارد. این کاروانسرا در حدود 30 کیلومتری نائین واقع شده و به دلیل قرارگیری در یکی از مسیرهای ارتباطی قدیمی منطقه، در گذشته محل استراحت و اقامت مسافرانی بوده که برای تجارت یا سفر از این مسیر عبور می‌کردند. بنا به روایت‌های موجود، کاروانسرا به دست تاجری یزدی به نام کلاه‌دوز ساخته شده و معماری آن نیز با شرایط اقلیمی گرم و خشک و طبیعت کویری منطقه هماهنگ شده است. کاروانسرای نیستانک در تاریخ 28 اسفند 1385 با شماره ثبت 18773 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در 26 شهریور 1402 نیز همراه با 53 کاروانسرای تاریخی دیگر کشور، در پرونده «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.

نمای بیرونی کاروانسرای نیستانک مستطیل‌شکل است، اما حیاط مرکزی آن به شکل هشت‌ضلعی طراحی شده و ورودی اتاق‌ها، شاه‌نشین‌ها و دهانه اصطبل‌ها را به یکدیگر مرتبط می‌کند. یکی از ویژگی‌های شاخص بنا، سکوی بارانداز دایره‌ای در مرکز حیاط است که در گذشته برای استراحت و خوابیدن شبانه مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در دو سوی ورودی نیز دو ردیف صفه، در مجموع شامل 14 جایگاه، قرار داشته که برای استراحت مسافران ساخته شده بودند و در هر یک از آنها بخاری دیواری و طاقچه‌هایی تعبیه شده بود. در دو طرف ورودی همچنین تختگاه‌های دایره‌ای برای فعالیت فروشندگان محلی وجود داشته است. ورودی کاروانسرا با هشتی و سقف گنبدی‌شکل، جلوه‌ای شاخص به بنا بخشیده و استفاده از آجرهای لعاب‌دار، تزئینات آجری متنوع در بالای ایوان‌ها و ایوانچه‌ها و پوشش آجری پشت‌بام از دیگر ویژگی‌های معماری آن است. حیاط‌های خلوت هشت‌ضلعی، بادگیرهای تعبیه‌شده در بام و ارتباط آنها با فضاهای داخلی نیز با هدف سازگاری بنا با آب‌وهوای گرم منطقه طراحی شده‌اند و نشان‌دهنده توجه معمار به ایجاد شرایط مناسب برای سکونت در اقلیم کویری هستند. مجموعه این ویژگی‌ها، کاروانسرای نیستانک را به نمونه‌ای قابل توجه از معماری کاروانسراهای دوره قاجار در نواحی کویری ایران تبدیل کرده است.

برای دسترسی به کاروانسرای نیستانک باید در مسیر جاده اردستان به نائین به سمت روستای نیستانک حرکت کرد؛ این بنا در حدود 30 کیلومتری نائین قرار دارد و در بافت تاریخی روستا واقع شده است. با توجه به اقلیم گرم و خشک منطقه، فصل‌های بهار و پاییز زمان مناسب‌تری برای بازدید و گشت‌وگذار در اطراف کاروانسرا هستند و در روزهای گرم تابستان بهتر است ساعات خنک‌تر روز برای بازدید انتخاب شود. هنگام بازدید از این اثر تاریخی، حفظ سکوت و آرامش محیط، خودداری از آسیب‌زدن به آجرها و تزئینات، نرفتن به بخش‌های آسیب‌پذیر یا غیرمجاز و جمع‌آوری زباله از اصول مهم گردشگری مسئولانه است. همچنین با توجه به ارزش جهانی این بنا، رعایت حریم معماری و پرهیز از هرگونه اقدامی که موجب فرسایش یا آسیب به ساختار تاریخی کاروانسرا شود، اهمیت ویژه‌ای دارد.