کاروانسرای خرانق در روستای تاریخی خرانق از توابع شهرستان اردکان در استان یزد قرار دارد؛ روستایی که در مسیر تاریخی میان یزد، اردکان، طبس و مشهد واقع شده و از دیرباز یکی از توقفگاه‌های مهم مسافران و کاروان‌ها به شمار می‌رفته است. خرانق در منطقه‌ای کوهپایه‌ای و در میان چشم‌اندازهای خشک و کویری استان یزد قرار گرفته و به دلیل برخورداری از مجموعه‌ای ارزشمند از بناهای تاریخی، یکی از مقاصد شناخته‌شده گردشگری تاریخی منطقه محسوب می‌شود. کاروانسرای خرانق نیز در داخل بافت تاریخی روستا و در مجاورت قلعه تاریخی خرانق قرار گرفته و در سال 1377 با شماره 2238 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. همچنین این کاروانسرا در سال 2023 به همراه 53 کاروانسرای دیگر ایران در پرونده «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید؛ پرونده‌ای که اهمیت تاریخی و معماری شبکه کاروانسراهای ایران و نقش آن‌ها در مسیرهای تجاری و زیارتی را نشان می‌دهد.

بنای امروزی کاروانسرای خرانق به دوره قاجار و فرمان محمدولی‌میرزا، فرزند فتحعلی‌شاه قاجار، نسبت داده می‌شود و در طول زمان برای پذیرایی و استراحت مسافران و کاروانیان مورد استفاده قرار گرفته است. این بنا دارای پلان تقریباً چهارگوش با حیاطی مرکزی است و حجره‌ها، ایوان‌ها و فضاهای خدماتی در پیرامون حیاط قرار گرفته‌اند. ورودی بنا به هشتی منتهی می‌شود و پس از عبور از آن، حیاط مرکزی و حوض میانی نمایان می‌شود. چهار ایوان که به صورت دو به دو روبه‌روی یکدیگر قرار گرفته‌اند، از عناصر شاخص معماری بنا هستند و حجره‌های اقامتی در حدفاصل آن‌ها قرار گرفته‌اند. طاق‌ها و پوشش‌های گنبدی، دیوارهای آجری، درهای چوبی و استفاده از عناصر معماری متناسب با اقلیم خشک منطقه، جلوه‌ای ویژه به کاروانسرا بخشیده‌اند. موقعیت آن در مسیر تاریخی سفر به خراسان نیز باعث شده بود که بنا علاوه بر کارکرد اقامتی، نقشی مهم در تأمین آسایش مسافران و زائران داشته باشد. امروزه کاروانسرا پس از مرمت و بازسازی، با کاربری گردشگری و اقامتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و وجود فضاهای اقامتی و رستوران سنتی، امکان تجربه اقامت در یک بنای تاریخی را برای گردشگران فراهم کرده است. قرار گرفتن کاروانسرا در مجموعه تاریخی خرانق نیز فرصت مناسبی برای بازدید هم‌زمان از قلعه، منارجنبان و دیگر آثار تاریخی روستا ایجاد می‌کند.

برای دسترسی به کاروانسرای خرانق باید ابتدا به روستای خرانق در شهرستان اردکان سفر کرد؛ کاروانسرا در داخل بافت روستا قرار دارد و به همین دلیل پس از رسیدن به خرانق، دسترسی به آن نسبتاً آسان است. با توجه به اقلیم گرم و خشک منطقه، فصل‌های پاییز، زمستان و اوایل بهار زمان مناسب‌تری برای بازدید هستند و در این دوره‌ها می‌توان با آسودگی بیشتری در بافت تاریخی روستا و پیرامون کاروانسرا به گشت‌وگذار پرداخت. علاقه‌مندان به نجوم نیز می‌توانند از آسمان نسبتاً تاریک منطقه برای رصد ستارگان استفاده کنند. در زمان بازدید از کاروانسرا و بافت تاریخی خرانق، رعایت اصول گردشگری مسئولانه اهمیت زیادی دارد؛ از لمس یا آسیب‌رساندن به بخش‌های تاریخی، جابه‌جایی مصالح و تزئینات، نوشتن یادگاری بر دیوارها و ایجاد آلودگی صوتی یا محیطی باید خودداری کرد و زباله‌ها را نیز در محل مناسب قرار داد. حفظ آرامش روستا و احترام به ساکنان محلی و همچنین استفاده از خدمات بومی، به حفاظت از میراث تاریخی و رونق گردشگری پایدار منطقه کمک می‌کند.