روستای گلیان شیروان

گلیان، روستایی کوهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان شیروان در استان خراسان شمالی است که در فاصله حدود 23 کیلومتری جنوب شهر شیروان قرار دارد و به‌عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری این شهرستان شناخته می‌شود. این روستا در میان دره‌ای قرار گرفته و با بافت مسکونی پلکانی، رودخانه پرآب، باغ‌ها، چشمه‌سارها و چشم‌اندازهای کوهستانی، سیمایی متفاوت و جذاب دارد. گلیان از روستاهای قدیمی منطقه به شمار می‌رود و آثار تاریخی موجود در آن از پیشینه قابل‌توجه این سکونتگاه حکایت دارند. آب‌وهوای روستا نیمه‌خشک، سرد و کوهستانی است و رودخانه گلیان نیز با تأمین آب مورد نیاز، در رونق کشاورزی و باغداری منطقه نقش داشته است. جو، گندم، سیب‌زمینی، پیاز، انگور و گردو از محصولات این منطقه هستند و در کنار کشاورزی و باغداری، دامداری، زنبورداری و پرورش ماهی قزل‌آلا نیز در میان فعالیت‌های اقتصادی اهالی قرار دارد.

جاذبه‌های طبیعی و تاریخی گلیان، این روستا را به یکی از مقصدهای قابل توجه گردشگری در جنوب شیروان تبدیل کرده‌اند. رودخانه گلیان، باغ‌های ییلاقی، چشمه‌های دائمی، غار کافرقلعه، مقبره بابا توکل گلیانی، گبرخانه، مسجد جامع قدیمی و بقایای برج و باروهای تاریخی از جمله دیدنی‌های روستا و پیرامون آن هستند. غار کافرقلعه در حدود پنج کیلومتری گلیان و در ارتفاع حدود 50 متری از سطح دره قرار دارد و بر اساس آثار برجای‌مانده در اطراف آن، در گذشته به‌عنوان محل سکونت و پناهگاه مورد استفاده بوده است. مقبره بابا توکل گلیانی نیز در کنار رودخانه و در محدوده مرکزی روستا قرار دارد و به یکی از مشایخ و عرفای قرن چهارم هجری منسوب است. آبشار اسطرخی یا شارشار نیز در نزدیکی روستا و در محدوده اسطرخی قرار گرفته و با ارتفاع حدود 20 متر، از جاذبه‌های طبیعی شاخص منطقه به شمار می‌رود. در کنار طبیعت و آثار تاریخی، قالی‌بافی و گلیم‌بافی نیز بخشی از صنایع دستی و میراث فرهنگی گلیان را تشکیل می‌دهند.

برای دسترسی به گلیان باید از شهر شیروان به سمت جنوب حرکت کرد و وارد مسیر روستاهای بخش گلیان شد؛ روستا در حدود 23 کیلومتری جنوب شیروان قرار دارد. بهترین زمان بازدید از گلیان فصل‌های بهار و تابستان است؛ زمانی که هوای کوهستانی روستا مطبوع‌تر بوده و باغ‌ها، چشمه‌سارها و طبیعت اطراف در شرایط مناسب‌تری برای گشت‌وگذار قرار دارند. علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی می‌توانند در مسیرهای روستا و دره‌های اطراف به پیاده‌روی و پیمایش بپردازند و برای بازدید از جاذبه‌هایی مانند غار کافرقلعه و آبشار اسطرخی، مسیرهای طبیعت‌گردی منطقه را دنبال کنند. در این سفر لازم است از ورود بدون تجهیزات مناسب به مسیرهای صخره‌ای و غارها خودداری شود و با رعایت حریم باغ‌ها و مزارع، نریختن زباله، آسیب نزدن به پوشش گیاهی و آثار تاریخی و حفظ آرامش محیط، به حفاظت از طبیعت و میراث گلیان کمک شود.